La vie de Jean Marie

Een film van Peter van Houten

Reflectie

La vie de Jean-Marie-3In ons taalgebruik heeft het begrip liefde zijn rijke inhoud verloren. Het is verarmd tot een nietszeggend begrip. Een bekende theoloog leidde de Bijbelse tekst in met de uitspraak ‘In het begin was de Liefde, maar de Liefde werd niet begrepen’. De oude Grieken waren beter in staat de rijkdom van de liefde onder woorden te brengen in hun grote verscheidenheid aan begrippen. Ze gebruiken termen als eros voor de liefde als erotiek, ludus voor de liefde als spel, pragma voor de pragmatiek als liefde in daden, charis voor de liefde vanuit liefdadigheid en het hart als charismatiek, agape als de meer sociaal gerichte liefde, philia als de liefde voor vrienden en nog meer.

Er zijn ook begrippen van liefde die ontleend zijn aan een verhaal. Dat is de verliefdheid van de zoon op zijn moeder in het Oedipus complex of de verliefdheid op zichzelf bij Narcissus toen hij zijn eigen beeld weerspiegeld zag in het water. Filmmaker Peter van Houten heeft in het verhaal van Jean Marie iets willen uitdrukken van deze rijkdom van de liefde. Geesje Prins bespreekt hieronder zijn film: La vie de Jean Marie.

Paul de Blot SJ

Priester die houdt van natuur en wilde vrouwen
door Geesje Prins

Als je aan deze documentaire overgeeft, dringt de film je hart binnen en laat het dagen niet meer los. Dat vonden ook de bezoekers van het recente Internationale Filmfestival Rotterdam waar deze documentaire maar liefst eindigde op de vierde plek van de IFFR publieksprijs 2015 met een score van 4,5 op 5 sterren.

Dit filmportret vertelt het levensverhaal van Jean Marie. Filmmaker Peter van Houten volgde van 2004 tot 2010 deze laatste priester van vijfentwintig, dicht bij elkaar gelegen, dorpen in de Franse Pyreneeën.

De Nederlandse vader van Jean Marie besloot in 1948 een berg te kopen in de Pyreneeën. Jean Marie groeit daar op. Hij wil graag trouwen én priester worden. Op meerdere meisjes wordt hij verliefd, maar de ouders van zijn grote liefde keuren hem af. De liefde is op die manier niet voor hem weggelegd.

Jean Marie wil ook invulling geven aan zijn andere wens, priester worden, maar hoe doe je dat? Zoals hij zelf vertelt: “ik heb wel een meiske bemind, maar Jezus die bemin ik nog niet.” Na enkele dagen voelt hij dat hij verliefd is op Jezus. Om een eendaagse bevlieging te voorkomen, kijkt Jean Marie het nog een aantal dagen aan. De verliefdheid blijft en is de aanvang van een toegewijd priesterschap vol mededogen.

Naast het priesterschap is Jean Marie voortdurend in de weer. In de weer in de natuur met het zaaien en oogsten van planten en bloemen en aan het klussen aan gebouwen of kerken in wording. Het één is niet meer belangrijk dan het ander.

Het verlangen naar een vrouw blijft. In een van de gesprekken deelt hij dat hij vroeger droomde om ‘in het bos ineens een wild meiske tegen te komen’. De documentaire neemt een verrassende wending wanneer Jean Marie een diepe liefde gaat voelen voor zijn nieuwe buurvrouw. Een wending die Van Houten ook niet had kunnen voorzien. De liefde is wederzijds. Maar hoe vertaal je dat in een omgeving die het celibaat hoog heeft staan? Jean Marie lost dat op zijn eigenzinnige manier op: hij ziet het als een geschenk van God die zijn gebeden heeft verhoord.

Het begrip liefde is in de huidige tijd vrij eendimensionaal. Om de liefde tussen deze twee mensen beter te begrijpen, ga deze documentaire zien en grijp terug op de verschillende vormen van liefde die de Grieken kenden. Deze liefde is het meeste te vergelijken als philia: vriendschap, dat onder meer omschreven wordt als een diepgevoelde, maar niet-seksuele band tussen broers en zusters. De film is er niet op uit om dit conflict te vergroten, maar juist om deze op het eerste oog tegenstrijdige moraal te verenigen. Dat lukt en dat is een mooie verdienste.

Je kan bijna niet anders dan Jean Marie in je hart sluiten. Met humor, guitigheid, openheid, toewijding en liefde leeft hij zijn leven en leeft mee met dat van anderen. Diepe religiositeit en speels plezier in de natuur gaan hand in hand. Je mondhoeken krullen als hij staande op een van die hoge bergen elk van de vijfentwintig dorpen precies aanwijst of omschrijft aan welke weg ze liggen. Of wanneer hij vertelt dat zijn vader een mooie sleutel heeft gemaakt met aan het uiteinde een kruis, maar dat het gek zou zijn om het kruis op z’n kop in het sleutelgat te steken, dus dat vervolgens het slot is omgedraaid in de zware kerkdeur.

La vie de Jean Marie is een langzame, integere documentaire. Van Houten neemt uitgebreid de tijd om hem te volgen, de natuur van de Pyreneeën en het leven in de verschillende dorpen te laten zien. Daardoor is het ritme van het leven in deze omgeving des te voelbaarder. Peter van Houten maakten deze film met overgave. Jean Marie leeft zijn leven met overgave.

La vie de Jean Marie
een film van Peter van Houten
release 2015
Download PDF
E-Boek versies van : La vie de Jean Marie

Gerelateerde berichten

We zien graag uw reactie