Leidinggeven vanuit luisterkwaliteit

Luisterkwaliteit zou aan ons dagelijkse leven en werken een enorme vitale impuls kunnen geven. Vaak echter staan woorden zonder luisteren centraal. De kracht van luisteren, naar onszelf en anderen, mogen we echter niet onderschatten. Een leidinggevende die echt luistert, bevleugelt de ziel van zijn medewerkers. Het niet gehoord worden door de leidinggevende als belangrijke ander schaadt de eigenwaarde van medewerkers en kan hen ertoe brengen innerlijk af te haken. Plichtmatig verrichten medewerkers werkzaamheden in plaats van met plezier en toewijding. Soms hebben medewerkers zelfs innerlijk ontslag genomen.

35050082_mHet bedrijf loopt kennis en ontwikkelingskansen mis als de voelsprieten van medewerkers op non-actief staan. De juiste richting waarin het bedrijf zich zou moeten ontwikkelen, kan niet worden gehoord als er geen diep luisteren plaatsvindt.

Zonder luisterkwaliteit ziet een leidinggevende niet waar zijn medewerkers om vragen, waar behoeften liggen of noden zijn. Mensen lopen vast voor de ogen van een leidinggevende zonder dat deze zich daarvan bewust is. In plaats van saamhorigheid ontstaan gevoelens van isolement. Luisteren naar de ander is van wezenlijk belang voor een gezonde bedrijfsvoering. Leidinggevenden die spreken zonder te luisteren zijn een ramp voor hun omgeving. Zij bewerken verdeeldheid en fragmentatie in plaats van dat zij samenbrengen en creativiteit bevorderen. Hetzelfde geldt voor medewerkers die met klanten werken. Zonder luisterkwaliteit wordt voorbijgegaan aan behoeften en verlangens.

Ieder diep luisteren begint met luisteren naar jezelf. Wat wil in jou gehoord worden? Hoe meer het innerlijk oor ontwikkeld raakt en het eigen verhaal gehoord wordt, hoe meer luisterkwaliteit ontstaat voor de ander. Het gaat om het ontwikkelen van een toegewijd luisteren. Een luisteren zonder oordeel, zonder projectie van eigen verlangens of noden. Een zuiver en wakker aanwezig zijn, dat uitnodigt tot een luisterend spreken.

Een dergelijk spreken is krachtig, helder en to the point. Het bevestigt wat leeft, geeft werkelijk aan wat verlangd wordt. In dat wat zo luisterend en sprekend ontstaat mogen we rusten en genieten. Precies daarin voltooid zich wat in luisteren begon. Ik wil dit uitleggen aan de hand van het eerste joods-christelijke scheppingsverhaal dat rond een drieluik van luisteren, spreken en rustend genieten lijkt te zijn opgebouwd.

Een drieluik

In Genesis 1, 2 staat geschreven: ‘De aarde was woest en leeg; duis­ternis lag over de diepte, en de Geest van God zweefde over de wate­ren.’ Het is een prachtige, intrigerende en ook enigszins onheilspel­lende zin. Stelt u zich de aarde maar eens voor, woest en leeg, een ongeordende en doodse wildernis, tohu wabohu. Ook ‘de wateren’ waarover Gods Geest zweeft, worden in dit fragment gewoonlijk in soortgelijke zin, namelijk als chaos, uitgelegd. Gods Geest zweeft over de chaos.

Na dit zweven van God over de chaos volgt het spreken van God (Genesis 1, 3-30). God spreekt: ‘Er moet … zijn’, en zie, ‘er is …’

Hier lijkt het te gebeuren. God als de Logos, het creatieve Woord, maakt korte metten met de doodse wildernis, de chaos. Dit spreken klinkt bij eerste lezing als een bevel in de oren. Zonder pardon wordt er gehoorzaamd. De droom van menige leidinggevende?

Na dit spreken volgt dan de rust, de sabbat van God (Genesis 2, 2-3).

Er is tot op heden door exegeten weinig oog geweest voor dit drieluik van luisteren, spreken en genieten in het eerste scheppingsverhaal. Meestal gaat alle aandacht naar het spreken van God. Misschien raken door de ‘stilte’ die kleeft aan zweven en rusten deze beelden in onze actiegerichte cultuur op de achtergrond. Of, anders gezegd, de neiging om het spreken in dit scheppingsverhaal alle nadruk te geven en alle activiteit, Gods creatieve kracht, aan het spreken toe te schrijven, weerspiegelt onze spreekcultuur. Een cultuur waar een sterk versmald be­grip van logos de bovenhand heeft gekregen. Hierdoor raakt het spreken van God geïsoleerd van het zweven en het rusten. Het Hebreeuwse woord dabar in de hierboven genoemde tekst, het creatieve spreken van God, wordt daardoor geen recht gedaan. Het wordt op een heel bepaalde, véél te begrensde manier verstaan.

Download PDF
E-Boek versies van : Leidinggeven vanuit luisterkwaliteit

Pagina's: 1 2 3 4 5

Gerelateerde berichten

Een reactie

  1. Maurice van den Hemel
    12 oktober 2015 op 11:21 Beantwoorden

    Ik geloof dat luisteren belangrijker is dan spreken. Helaas wordt weinig tijd genomen om echt te luisteren en beperkt ons ego en onze eigen agenda de mogelijkheid om echt te luisteren. Echt luisteren, echt willen begrijpen wat de ander bedoeld zal de basis zijn van een prachtig antwoord…ieder ander antwoord zal alle richting en verbinding missen! We hebben twee oren en een mond…laten we dus twee keer zoveel luisteren als spreken…..dan zal de wereld er echt anders uitzien. Hartelijke groet, Maurice van den Hemel

We zien graag uw reactie