Absurdisme als grondhouding voor business spiritualiteit – Albert Camus

Omdat Camus ook mogelijke antwoorden schetst, ga ik hieronder eerst kort in op de rol van zijn levensloop in de ontwikkeling van zijn gedachtegoed. Daarna wil ik zijn absurdisme verder uitwerken door middel van zijn essay ‘De mythe van Sisyphus’. Daarna wil ik reflecteren op wat Camus kan betekenen voor de menselijk zoektocht naar betekenis, zin en spiritualiteit binnen organisaties.

Albert Camus

De hierboven genoemde korte inleiding in het gedachtegoed van het existentialisme is het onderwerp van het werk van de Franse romancier en moralist Albert Camus (1913-1960). Albert Camus werd geboren in 1913 in het Algerijnse dorp Mondovi uit een gezin waarbij het merendeel van de familieleden analfabeet waren. Zijn vader heeft hij nooit bewust meegemaakt, hij sneuvelde in de Eerste Wereldoorlog bij de slag aan de Marne in 1914. Albert Camus werd door zijn leraren op de lagere en middelbare school ontdekt als talentvolle student en hem werd de mogelijkheid geboden om verder te studeren. Zijn studeerprestaties werden echter dwarsgezeten door zijn tuberculose, een ziekte waarmee hij zijn gehele leven zou kampen. Gedurende zijn middelbare schooltijd werd hij geregeld doodziek opgenomen in het ziekenhuis om daarmee als jongeman geconfronteerd te worden met een mogelijke snelle dood. In zijn latere werk echoën deze ervaringen nog door in passages zoals: “U bent sterk en ik moet openhartig tegen u zijn: ik kan u zeggen dat u gaat sterven”. Deze ervaringen zouden hem tot de conclusie brengen dat het leven absurd is. Het absurdisme zou de hoofdstroming in zijn gedachtegoed worden waarover hij in de rest van zijn leven tientallen toneelstukken, romans en essays zou schrijven, en waarmee hij in 1957 de Nobelprijs voor literatuur zou ontvangen.

De mythe van Sisyphus

Camus werkt zijn gedachten over het absurdisme uit in een aantal geschriften zoals de roman De vreemdeling, het toneelstuk Caligula en het filosofisch essay De mythe van Sisyphus. De drie verhalen schreef hij in de periode 1938-1941 en hiermee werd hij op slag beroemd in Frankrijk. Het meest gedegen werkt hij het absurdisme uit in De mythe van Sisyphus welke ik dan ook wil gebruiken om zijn perspectief op het menselijk bestaan uit te werken en de verbinding te maken met spiritualiteit. In het begin van zijn essay introduceert Camus een citaat van de Griekse dichter Pindarus:

O my soul, do not aspire to immortal life, but exhaust the limits of the possible.

Dit citaat geeft de rode draad aan van het essay. Allereerst vraagt Camus zich af of de mens die niet in het hiernamaals gelooft, waarin hij zich kan herinneren wat hij op aarde heeft gedaan, nog zin kan vinden in het leven of de keuze moet maken om zelfmoord te plegen. De mens die zich voortbeweegt in het leven volgens gewoontes stelt zich deze vraag niet. De vraag komt echter naar boven wanneer de mens zich als een vreemde gaat voelen in het leven en wanneer de zekerheden die opgebouwd zijn in deze gewoontes wegvallen.

In het wegvallen van deze zekerheden wordt het leven minder vanzelfsprekend. Het is het lichaam dat aanzet om in leven te blijven. Op dit punt introduceert Camus de benaming ‘absurditeit’.

Camus stelt dat het leven absurd is. De absurditeit komt voort uit de poging van de mens om zin te vinden in een zinloze wereld

Camus gebruikt absurditeit in de oorspronkelijke komische betekenis, waarin het verschil tussen het belachelijke en het sublieme benadrukt wordt. Camus geeft het lot van Sisyphus als voorbeeld van absurditeit.

Sisyphus was de door Homerus beschreven Griekse personage die door de goden gestraft wordt en eeuwig een rotsblok een heuvel op moet rollen. Zodra Sisyphus boven is rolt de steen naar beneden en moet hij weer opnieuw beginnen. Het lot van Sisyphus geeft voor Camus de hopeloosheid en futiliteit weer van de menselijk arbeid. Net als Sisyphus leven we zonder iets te bereiken.

De zinloosheid van het menselijke bestaan kan verklaard worden door twee aspecten, aldus Camus. Ten eerste zal de mens de wereld om haar heen nooit kennen, daarvoor is zij te complex en te ingewikkeld. Ten tweede lijkt het alsof de bestaande wereld zich niet bekommert om de mens zelf. De mens is daardoor ten diepste op zichzelf aangewezen. Er is geen hiernamaals of een leven na de dood.

Vanuit dat zinloze bestaan, het irrationele van de wereld vraagt Camus zich af waarom zou ik geen zelfmoord plegen? Het absurde is een gevolg van de ontmoeting tussen de rationele mens en een irrationele wereld. Camus geeft aan dat pogingen om dit conflict op te lossen tot mislukken gedoemd zijn, omdat dit conflict ten grondslag ligt aan het menselijk bestaan.

Download PDF
E-Boek versies van : Absurdisme als grondhouding voor business spiritualiteit - Albert Camus

Pagina's: 1 2 3 4 5

Gerelateerde berichten

We zien graag uw reactie