Waarom vuilnismannen meer verdienen dan bankiers

De mens is als eenling niets waard maar collectief de machtigste diersoort. Onze rijkdom is vooral te danken aan de samenleving. Als onze welvaart te danken is aan onze voorouders dan is het rechtvaardig dat iedereen rente krijgt van de vooruitgang. Dan is volgens Paine een onvoorwaardelijk basisinkomen een recht. Als de wereld door de rijke bijdrage van ons voorgeslacht rijker wordt en de sociale rente blijft stijgen, dan is het logisch om te spreken over het recht op inkomen.

Als verdiensten, in welke definitie ook, een beperkte rol spelen dan is het recht op persoonlijk eigendom als inkomen in wezen onverdiend. Als democratie gericht is op individuele vrijheid en vrije meningsuiting, dan is het onmogelijk vast te houden aan het recht van bezit als persoonlijk eigendom. Als de vruchten van de arde iedereen toebehoren, als de welvaart komt van vorige generaties en als ongelijkheid slecht is voor de groei en voor iedereen, dan is de radicale conclusie dat het nodig is de ongelijkheid tot het uiterste te beperken. Milton Friedman geloofde dat door de vrije markt ieder krijgt wat hij verdient, maar Gregory Clark toont dat het een illusie is. IJsland heeft dit getoond door een andere weg in te slaan door egalisatie. Het is een van de rijkste staten geworden, het meest egalitaire land met een grote collectieve vooruitgang.

Het Nederlandse poldermodel

In Nederland heerst er een sterk gevoel van gelijkheid maar volgens de auteurs van dit boek is Nederland van oudsher een extreem ongelijk land, een paradijs van woekeraars en renteniers. De opmars van gelijkheid en het poldermodel was enkel te danken aan de oorlog. Als na de wereldoorlog Lieftinck in 1945 minister van financiën wordt voerde hij een draconische ingreep uit. Alle tijdens de oorlog verkregen winst werd met 50%-70% aangeslagen en wie niet kon aantonen dat hij het geld eerlijk had verdiend voor 90%. Lieftinck voerde de grootste nivellering door.

Niet de democratie maar de oorlog maakte de weg vrij voor het gevoel van gelijkheid., maar sinds de jaren tachtig groeit de kloof weer tussen rijk en arm. Nederland is de koploper van vermogensongelijkheid in Europa. De drie rijkste Nederlanders bezitten meer dan de helft van het vermogen van alle Nederlandse huishoudens bij elkaar. De rijkste 10% van onze bevolking heeft 70% van al het financiële vermogen in handen. Vermogens worden nauwelijks belast. In de afgelopen jaren ging de belasting op vermogens omlaag en van arbeid omhoog.

Groei van ongelijkheid ondermijnt de democratie, want hoe ongelijker een land wordt des te minder wordt er iets aan gedaan. De grootste misvatting is dat herverdeling van de rijkdom via de markt moet gebeuren en daarna pas door de politiek. De ongelijkheid wordt hoofdzakelijk door de politiek bepaald. Toch is dit onderscheid kunstmatig. De uiteindelijke verdeling van onze welvaart is het resultaat van onze overtuigingen, van onze geschiedenis, van de machtsrelaties, van het patentrecht tot aan het grondrecht, van het belastingstelsel tot aan de rijkdom van de voorgaande generaties toe. We zouden opnieuw de oude, door en door filosofische vragen moeten stellen. Wanneer hebben we recht op eigendom? Welke mate van onrecht valt te rechtvaardigen? Welke rijkdom is echt verdiend?

Economiestudenten van meer dan dertig landen zijn in opstand gekomen tegen het huidige curriculum. Ze willen meer aandacht voor de echte problemen van deze tijd. Dat zijn de opwarming van de aarde, de financiële instabiliteit en de schaarste van de grondstoffen. Ze willen meer geschiedenis, meer filosofie en meer antropologie of met hun eigen woorden “het is tijd voor de terugkeer van de echte wereld in het klaslokaal
Bekijk op bol.com

Rutger Bregman & Jesse Frederik
Waarom vuilnismannen meer verdienen
dan bankiers
Lemniscaat, 2015
ISBN 9789047706830
Download PDF
E-Boek versies van : Waarom vuilnismannen meer verdienen dan bankiers

Pagina's: 1 2 3 4

Gerelateerde berichten

We zien graag uw reactie